De elektronische studiegids voor het academiejaar 2026 - 2027 is onder voorbehoud.





Chemisch ontwerpen en veiligheid (3313)

Coördinerend verantwoordelijke:Prof. dr. ir. Leen BRAEKEN 
Co-titularis:Prof. dr. ir. Jozefien DE KEYZER 
Lid van het onderwijsteam:ir. Koen HAAGDORENS 


Studiepunten: 4,0
Studiebelastingsuren: 108
Periode: semester 1 (4sp)

Onderwijstaal: Nederlands
Examencontract: niet mogelijk

2de Examenkans1: Ja
Eindcijfer2: Numeriek
Tolerantie3: Zie plaats in het onderwijsaanbod

Volgtijdelijkheid
Adviserende volgtijdelijkheid op niveau van de opleidingsonderdelen
 
 
  Volgende opleidingsonderdelen worden geadviseerd ook opgenomen te zijn in uw studieprogramma tot op heden.
    Chemische thermodynamica (9031) 3.0 stptn  
    ICT tools voor Chemisch Ingenieurs (4033) 3.0 stptn  
    Massa en warmte: balansen en transport (9030) 3.0 stptn  
    Reactorkunde (3301) 3.0 stptn  
    Scheidingsprocessen (4335) 3.0 stptn  
 


Begincompetenties

De student kan eenvoudigeg processen simuleren met ASPEN.



Inhoud

Deel Welzijn op het werk

Het vak welzijn op het werk gebruikt als rode draad de codex. Deze wetgeving ziet het begrip welzijn op het werk als een complementair geheel van 7 domeinen nl. arbeidsveiligheid, bescherming van de gezondheid, psychosociale belasting, ergonomie, arbeidshygiëne, verfraaiing van de arbeidsplaatsen leefmilieu.
Deze cursus geeft de studenten een opstap naar het bedrijfsleven waarin het welzijn op het werk een belangrijk deel van uit maakt. Hij/zij zal immers bij het realiseren van diverse industriële projecten, rekening moeten houden met de vereisten van een economische, veilige en milieubewuste uitbating.

Veiligheidsfilosofie
Risico-analyse
Praktische uitwerking van een risico-analyse
Arbeidsongevallen en beroepsziekten

Deel Ontwerpen en veiligheid van chemische installaties

Opstellen van massabalansen met Excel.

Simuleren van chemische (deel)processen met ASPEN.

Definities en begrippen inzake veiligheid in chemische installaties

Analyseren van chemische ongevallen, gevaarlijke situaties en aangebrachte beveiligingen

Methodieken voor het inschatten en beveiligen van chemische installaties (HAZOP,...)

Lezingen (voornamelijk vanuit het werkveld), eventueel met opdracht, rond relevante topics in het ontwerpen zoals projectplanning, kostenschatting, veiligheid etc.

Dit vak wil de student op een kwantitatieve manier leren omgaan met industriële processen. Hierbij leert de student werken met onzekere resultaten, afwijkende contexten; hierbij dient wel de correcte methodologie gevolgd te worden.
Enkele seminaries worden verzorgd door ingenieurs uit het werkveld. De verschillende case-study's en opdrachten richten zich specifiek op de competenties van een beginnend ingenieur in de chemische industrie. De bedoeling hiervan is de student een beter beeld te geven op het werk van een projectingenieur.
Daarnaast worden de studenten vertrouwd gemaakt met een veelgebruikt simulatiepakket (ASPEN). De opleiding beoogt een oordeelkundig gebruik van dit pakket bij de simulatie van werkelijke processen met een kritische reflectie.



Verplichte cursussen (gedrukt door boekhandel)
 

Cursus 1:

Subtitel: Welzijn op het werk
Extra info:

 

Verplicht studiemateriaal
 

Documenten worden via toledo voor de studenten ter beschikking gesteld. Dit omvat ppt van de presentaties, opgavenbundels van opdrachten, ...

 

Aanbevolen literatuur
  Coulson and Richardson's Chemical Engineering,R. K. Sinnott,2,Elsevier,9780080418650,Hoofdstuk 6 Costing and project engineering

Chemical process: design and integration,Robin Smith,Wiley,9781119094418
 

Aanbevolen studiemateriaal
 

DACE Prijzenboekje - https://www.dace.nl/prijzenboek je

 

Verplichte software
 

ASPEN

  • Licentietype: door KU Leuven voorzien
  • Beschikbaar in de computerlokalen gebouw B (UCLL)
 

Opmerkingen
 

Deel Welzijn op het werk

Relatie met onderzoek

In het vak welzijn op het werk moeten de studenten actief onderzoeksgegevens verzamelen van een situatie, toestel of toestand om er een risico-analyse op uit te voeren. Dit onderzoeksproject wordt in groepjes van 4 studenten gemaakt en moet resulteren in een onderzoeksverslag, waarin op een wetenschappelijk onderbouwde wijze risicoreductiemaatregelen worden gezocht.

Relatie met het werkveld
Het vak welzijn op het werk staat in relatie met het werkveld omdat het o.a. te verwachten is dat een ingenieur als toekomstig lid van de hiërarchische lijn mede verantwoordelijk is voor het welzijn op het werk. Hij of zij zal moeten meewerken bij een arbeidsongevallenonderzoek, deel uitmaken van een risico-analyse team, medewerkers motiveren om veilig en gezond te werken, actief meedenken bij het opmaken van een globaal preventieplan in de onderneming,
Bij het ontwerpen van nieuwe toestellen of installaties moet de ingenieur rekening houden met de geldende normen en richtlijnen betreffende welzijn op het werk.
Tijdens onderhandelingen over collectieve arbeidsovereenkomsten neemt welzijn op het werk een steeds belangrijkere plaats in omdat bekommernis omtrent welzijn op alle niveaus bijdraagt tot een betere onderlinge verstandhouding binnen de onderneming.

Deel ontwerpen & veiligheid

Situering in het curriculum
Het vak behoort tot de leerlijn Proces design and engineering. De student vertaalt theoretische chemie naar industriële realiteit bij het ontwerpen en simuleren van chemische installaties. Hij verwerft inzicht in het schatten van kostprijs en projectkosten, veiligheid van installaties en aanpassingen en tot slot in het algemeen aspecten van projectmanagement en de verschillende rollen die hierin betrokken zijn. Hierbij moet in de opgaves rekening gehouden worden met nevenreacties, omzetting, selectiviteit, rendement, geschikte (thermodynamische) modellen, noodzakelijke vereenvoudigingen. Het vak is als zodanig een synthese van alle disciplines binnen de chemische ingenieurstechnieken en van de leerlijn 'Process design and engineering' in het bijzonder.

Relatie met het werkveld
De student leert de beperkingen/moeilijkheden kennen van het beheren van industriële processen.
De student krijgt een beeld van het werk van een projectingenieur.
De student is vertrouwd met een in de industrie veelgebruikt simulatiepakket (ASPEN) en kan zelfstandig opdrachten tot een goed einde brengen.

De student kan een kostenschatting doorvoeren om de haalbaarheid van een voorgestelde procesaanpassing/nieuw proces in te schatten.



Organisatie- / Werkvormen
Organisatievormen  
Applicatiecollege  
Practicum  
Project  
Werkvormen  
Groepswerk  
Oefeningen  
Paper  
Seminarie  
Verslag  


Evaluatie

Semester 1 (4,00sp)

Evaluatievorm
Schriftelijke evaluatie tijdens onderwijsperiode100 %
Behoud van deelcijfer in academiejaarJa, met voorwaarde
Voorwaarde behoud van deelcijfer in academiejaarMen moet geslaagd zijn voor het specifieke deel (10,0/20)
Gesloten-boek
Open-boek
Huiswerktaken
Open vragen
Verslag
Gebruik studiemateriaal tijdens evaluatie
ToelichtingOpen/gesloten boek afhankelijk van onderdeel.
Evaluatievoorwaarden (deelname en/of slagen)
VoorwaardenAanwezigheid op alle sessies is verplicht.
GevolgHet totale cijfer wordt gecorrigeerd met een 'aanwezigheidsfactor' = (aantal aanwezige of gewettigd afwezige zittingen/sessies) / totaal aantal verplichte aanwezigheid.
Extra info

Permanente evaluatie, het aandeel van elk deel in het totaal is aangegeven in %: Opdracht Welzijn op het werk (25%) met peer- en co evaluatie en corrigerende peerfactor op gemeenschappelijk cijfer, Veiligheid (taak 5% en gequoteerde zitting 20%) Opdracht kostenschatting, in groepjes van 2 tot 3 (12,5%) Verslagen van de lezingen door externen (pass/fail) Gequoteerde zitting massabalansen in excel (12,5%) Gequoteerde zitting met opdracht simulatie in ASPEN (25%)


Tweede examenkans

Evaluatievorm tweede examenkans verschillend van eerste examenkans
Ja
Toelichting evaluatievorm Herkansing is mogelijk voor - deel Welzijn op het werk: individuele
paper (25% van de punten) - deel ASPEN: Mondeling examen met
gekwoteerde oefening (25% van de punten) - deel veiligheid in chemische
installaties: taak historisch ongeval en gekwoteerde zitting (12,5% van
de punten) Voor de andere taken is geen herkansing mogelijk en wordt
het cijfer behouden.


Eindcompetenties
  EC = eindcompetenties      DC = deelcompetenties      BC = beoordelingscriteria  
Plaats in het onderwijsaanbodTolerantie3
master in de industriële wetenschappen: chemie optie duurzame procestechnologie J
master in de industriële wetenschappen: chemie optie farma en fijnchemie J
master in de industriële wetenschappen: chemie optie kunststoffen en packaging J



1   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 12.2, lid 2.
2   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 15.1, lid 3.
3   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 16.9, lid 2.