De elektronische studiegids voor het academiejaar 2026 - 2027 is onder voorbehoud.





Leren en ontwikkeling (4159)

Coördinerend verantwoordelijke:Prof. dr. Katrien STRUYVEN 
Lid van het onderwijsteam:De heer Filip DEFRAINE 
 dr. Iris DECABOOTER 
 Mevrouw Katrien HERMANS 
 De heer Lieven FAES 
 De heer Luciano PIRSON 
 Mevrouw Miette PLESSERS 


Studiepunten: 6,0
Studiebelastingsuren: 162
Periode: semester 1 (6sp) OF semester 2 (6sp)

Onderwijstaal: Nederlands

2de Examenkans1: Ja
Eindcijfer2: Numeriek
Tolerantie3: Zie plaats in het onderwijsaanbod

Volgtijdelijkheid
Geen volgtijdelijkheid


Inhoud

Inhouden

In het opleidingsonderdeel ‘Leren en ontwikkeling’ staan de pedagogisch‑didactische theorie en onderzoek naar leeromgevingen die het leren stimuleren, activeren en faciliteren centraal. Binnen het OPO komen vooral het perspectief van de lerende als individu en het perspectief van de klasgroep aan bod. Daarnaast worden ook ouders als partners in een leerproces belicht.

 

Het OPO zet authentieke opdrachten in (stage)scholen in om de verbinding tussen theorie en praktijk expliciet te maken.

 

Verschillende leertheoretische, algemeen‑, pedagogisch‑ en psycho‑didactische thema’s komen aan bod:

  • Zo is er aandacht voor de visie op leren en ontwikkeling, met inclusie van een historisch overzicht van de dominante leertheorieën, een filosofische beschouwing van de functies van onderwijs en de verbinding met de maatschappelijke verwachtingen in de 21ste eeuw.
  • Studentgerichtheid in leren en lesgeven staat daarbij centraal, met introductie van concepten en praktijken als activerend leren, ‘constructive alignment’, brede evaluatie… daarbij is er aandacht voor elke lerende in de leergroep.
  • Binnenklasdifferentiatie is daarbij een grondhouding, evenals een pedagogisch‑didactische aanpak. Verschillende leeractiviteiten, werkvormen en media (bv. digitale tools) kunnen daarbij ingezet worden.
  • We conceptualiseren leren als een proces van ontwikkeling door groei en inspanning in diverse domeinen, zoals op het vlak van (meta)cognitieve, psychosociale en affectieve ontwikkeling.
  • We verbinden deze begrippen met motivatiepsychologische kaders zoals de zelf‑determinatie‑theorie (ZDT), neuropsychologische inzichten en leerpsychologische processen en meta‑cognitieve strategieën die bij het leren centraal staan en relevant zijn voor leren leren.
  • Uiteraard is er ook aandacht voor het werk‑ en leerklimaat in de klas, dat veilig, taakgericht en positief dient te zijn. Klasmanagement – hetgeen sterk gekoppeld is aan de kwaliteit van interacties tussen leerlingen en leerkracht ‑ is daarbij primordiaal.
  • Tot slot gaan we actief aan de slag met het thema 'coaching'. Je leert inspirerend leerlingen, ouders en collega’s te coachen aan de hand van de GRROW-gesprekstructuur.

 

Academische bronnen, zowel conceptueel als empirisch, leveren de basisinformatie in de vorm van een cursustekst, gelinkt aan diverse originele bronnen.

 

Omdat pedagogiek‑didactiek en vakdidactiek verbonden en complementair zijn, wordt afgesproken dat studenten binnen ‘Leren en ontwikkeling’ de basisinzichten verwerven betreffende:

  • het didactisch-pedagogisch referentiekader,
  • doelgericht werken met de Taxonomie van Bloom als één kader
  • studentgerichtheid in aanpak met aandacht vooractiverende werkvormen en coöperatief leren
  • Binnenklasdifferentiatie (in voorbereiding op de link naar UDL die aan bod komt in OPO Diversiteit en Innovatie)
  • Formatieve en summatieve evaluatie
  • Klasmanagement
  • Coaching (met de link naar de Ingroeistage en Doorgroeistage)

Verschillende inzichten worden in de ‘vakdidactiek basis’ verder geconcretiseerd, toegepast en ingeoefend in functie van het lesgeven binnen het vak.

 

Leerresultaten

Van studenten in het OPO ‘Leren en ontwikkeling’ wordt verwacht dat ze:

  • inzicht verwerven aangaande bovenstaande inhouden 
  • actief deze inzichten toepassen in functie van authentieke vragen, problemen of contexten
  • kritisch‑reflectief omgaan met wetenschappelijke bronnen (o.a. theoretische kaders, resultaten van onderzoek, opiniërende manuscripten)
  • de transfer maken tussen de leeromgeving die ze observeren in klassen en de inhouden die aan bod komen
  • geïnspireerd zijn om zelf actief en creatief gebruik te maken van de inzichten, kaders en methodieken en technieken die we zien
  • overtuigd zijn van het belang van actieve leerprocessen en gevarieerde leeromgevingen voor de ontwikkeling van de lerende en de leergroep
  • coachingsvaardigheden ontwikkelen die ze verder kunnen inzetten en inoefenen in de praktijk verbonden aan stages.


Verplicht studiemateriaal
 

Zie Blackboard. Er werd een cursus uitgewerkt voor dit vak.

 

Aanbevolen literatuur
 

Zie studiemateriaal.

 

Aanbevolen studiemateriaal
 

Zie studiemateriaal.

 

Opmerkingen
 

/



Organisatie- / Werkvormen
Organisatievormen  
Hoorcollege  
Werkvormen  
Casestudy  
Discussies /debat  
Groepswerk  
Huiswerktaken  
Onderwijsleergesprek  
Rollenspel (simulatie)  
Workshop  


Evaluatie
Het opleidingsonderdeel wordt tweemaal aangeboden. De evaluatie is voor beide aanbiedingen identiek.

Semester 1 (6,00sp)

Evaluatievorm
Schriftelijk examen100 %
Behoud van deelcijfer in academiejaarJa, met voorwaarde
Voorwaarde behoud van deelcijfer in academiejaarHet examen bestaat uit twee delen. Een eerste deel is verbonden aan de praktijkopdracht (30%), het tweede betreft de beheersing van de cursus (70%). Voor elk deel wordt een deelcijfer berekend. Enkel een tolereerbaar deelcijfers (>= 8.0/20) wordt behouden.
Open-boek
Meerkeuzevragen
Open vragen
Take-home opdracht
Evaluatievoorwaarden (deelname en/of slagen)
Voorwaarden

Er zijn drie evaluatievoorwaarden om te kunnen slagen voor dit opleidingsonderdeel:

Een student moet op elk onderdeel van het schriftelijk examen een tolereerbaar examenresultaat (8.0/20 of meer) behalen. Het eerste deel betreft de praktijkopdracht, het tweede deel de beheersing van de cursusinhoud.

Daarnaast dient de studenten een P te halen voor het onderdeel Coaching. 

Gevolg

Een student die op een (of meerdere) onderdelen een niet-tolereerbaar resultaat behaalt, krijgt als eindresultaat een F. 

Extra info

Voor de onderdelen waarvoor een niet-tolereerbaar cijfer of een F werd behaald, dient er een 2de kans te worden afgelegd.  Indien het vak hernomen wordt in het volgende academiejaar, neemt de student het volledige vak terug op.


Tweede examenkans

Evaluatievorm tweede examenkans verschillend van eerste examenkans
Neen
Toelichting evaluatievorm Voor de onderdelen waarvoor een niet-tolereerbaar cijfer of een 'fail'
werd behaald, dient er een 2de kans te worden afgelegd. Indien het vak
hernomen wordt in het volgende academiejaar, neemt de student het
volledige vak terug op.


Eindcompetenties
  EC = eindcompetenties      DC = deelcompetenties      BC = beoordelingscriteria  
Educatieve master in de wetenschappen en technologie
  •  EC 
  • 1.1 De educatieve master is een kritische, creatieve expert in het vak: de educatieve master beschikt over vakinhoudelijke, vakdidactische en pedagogische didactische expertise.

  •  EC 
  • 2.2 De educatieve master creëert een kansrijke leeromgeving voor elke leerling: de educatieve master stimuleert eigenaarschap van het leerproces van leerlingen. (cognitief)

 

Educatieve master in de economie
  •  EC 
  • 1.1 De educatieve master is een kritisch, creatieve expert in het vak: De educatieve master beschikt over vakinhoudelijke, vakdidactische en pedagogische didactische expertise.

     

  •  EC 
  • 2.2 De educatieve master creëert een kansrijke leeromgeving voor elke leerling: de educatieve master stimuleert eigenaarschap van het leerproces van leerlingen. (cognitief)

 

Educatieve master in de ontwerpwetenschappen
  •  EC 
  • 1.1 De educatieve master is een kritische, creatieve expert in het vak: de educatieve master beschikt over vakinhoudelijke, vakdidactische en pedagogische didactische expertise.

  •  EC 
  • 2.2 De educatieve master creëert een kansrijke leeromgeving voor elke leerling: de educatieve master stimuleert eigenaarschap van het leerproces van leerlingen. (cognitief)

 

Educatieve master in de gezondheidswetenschappen
  •  EC 
  • 1.1 De educatieve master is een kritische, creatieve expert in het vak: de educatieve master beschikt over vakinhoudelijke, vakdidactische en pedagogische didactische expertise.

  •  EC 
  • 2.2 De educatieve master creëert een kansrijke leeromgeving voor elke leerling: de educatieve master stimuleert eigenaarschap van het leerproces van leerlingen. (cognitief)

 

Plaats in het onderwijsaanbodTolerantie3
1st year Master of Biomedical Sciences - Bioelectronics and Nanotechnology J
1st year Master of Biomedical Sciences - Environmental Health Sciences J
1st year Master of Biomedical Sciences - Molecular Mechanisms in Health and Disease J
1ste masterjaar in de biomedische wetenschappen - klinische biomedische wetenschappen J
2de masterjaar materiomics verbreding opleidingsonderdelen J
3de bachelorjaar handelsingenieur keuze J
3de bachelorjaar in de biologie optie onderwijs J
3de bachelorjaar in de biologie pakket keuzeopleidingsonderdelen verbreding J
3de bachelorjaar in de biomedische wetenschappen J
3de bachelorjaar in de chemie optie onderwijs J
3de bachelorjaar in de chemie pakket vrije keuze aanvulling J
3de bachelorjaar in de fysica optie onderwijs J
3de bachelorjaar in de fysica optie vrije keuze aanvulling J
3de bachelorjaar in de informatica J
3de bachelorjaar in de toegepaste economische wetenschappen keuze J
bachelor in de wiskunde - verbreding onderwijs J
Educatieve master in de economie verkort traject J
Educatieve master in de economie volledig traject deel 2 keuze J
Educatieve master in de gezondheidswetenschappen jaar 1 J
Educatieve master in de gezondheidswetenschappen verkort traject J
Educatieve master in de ontwerpwetenschappen jaar 1 J
Educatieve master in de ontwerpwetenschappen verkort traject J
Educatieve master in de wetenschappen en technologie - engineering en technologie jaar 1 J
Educatieve master in de wetenschappen en technologie - verkort traject J
Educatieve master in de wetenschappen en technologie - wetenschappen jaar 1 J
Spec Onderwijs verplicht J



1   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 12.2, lid 2.
2   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 15.1, lid 3.
3   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 16.9, lid 2.