De elektronische studiegids voor het academiejaar 2026 - 2027 is onder voorbehoud.





Sustainable, smart & safe packaging (4477)

Coördinerend verantwoordelijke:Prof. dr. ir. Mieke BUNTINX 


Studiepunten: 4,0
Studiebelastingsuren: 108
Periode: semester 1 (4sp)

Onderwijstaal: Nederlands

2de Examenkans1: Ja
Eindcijfer2: Numeriek
Tolerantie3: Zie plaats in het onderwijsaanbod

Volgtijdelijkheid
Adviserende volgtijdelijkheid op niveau van de opleidingsonderdelen
 
 
  Volgende opleidingsonderdelen worden geadviseerd ook opgenomen te zijn in uw studieprogramma tot op heden.
    Kunststoffen (3084) 3.0 stptn  
    Verpakkingsmaterialen en fysische karakterisatietechnieken (4339) 5.0 stptn  
 


Begincompetenties

De student heeft een basiskennis van materialen die gebruikt worden om voeding, farmaceutische of andere producten te verpakken.

Hij/zij kan de chemische samenstelling, het productieproces, en analysemethoden om bepaalde materiaaleigenschappen te meten opzoeken.



Inhoud

De cursus focust op 3 aspecten van packaging

1. Duurzame materialen

  • Visie op kunststoffen en packaging in de transitie naar een circulaire economie
  • Hoe kunnen duurzame verpakkingen bijdragen aan de SDG’s (duurzame ontwikkelingsdoelstellingen)?
  • Europese strategieën, actieplannen en wetgeving m.b.t. kunststoffen en packaging om de doelen van de Europese Green Deal te behalen
  • Implementatie van de nieuwe Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR)

2. Veilige materialen

  • Materialen die in contact komen met levensmiddelen moeten voldoen aan Verordening EG nr. 1935/2004 die voorschrijft dat food contact materialen moeten geproduceerd worden volgens goede fabricagemethoden (GMP), zodat zij bij normaal gebruik geen bestanddelen afgeven aan levensmiddelen in hoeveelheden; die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid van de mens, die tot een onaanvaardbare wijziging in de samenstelling van het levensmiddel kunnen leiden, of die tot een aantasting van de organoleptische eigenschappen van het levensmiddel kunnen leiden. De risicobeoordeling van zulke stoffen wordt uitgebreid besproken aan de hand van enkele actuele migratiecases (o.a. bisfenol A, ftalaten, PFAS, minerale oliën, NIAS, etc.).
  • Ook wordt de verpakking van farmaceutische producten bestudeerd. Diverse testmethodes die de integriteit van de verpakking evalueren komen aan bod (bv. lekdetectiemethoden) alsook de testmethoden voor kindveilige verpakkingen.
  • Chemische producten kunnen omwille van potentiële toxische eigenschappen, fysico-chemische gevaren en/of milieutoxische eigenschappen risico’s inhouden indien geen adequate conditionering en verpakking wordt toegepast om deze producten veilig te bewaren. De indeling in gevarenklassen, de etikettering en verpakking van chemische stoffen in de EU komt aan bod (REACh, CLP-verordening, ADR, etc.)

3. Slimme materialen

  • Innovatieve verpakkingen integreren actieve componenten die door interactie met het verpakte product de houdbaarheid kunnen verlengen.
  • Andere innovaties integreren intelligente concepten voor het monitoren van de toestand van het verpakte product (bv. indicatoren of sensoren) en/of het communiceren van bepaalde productinformatie (bv. RFID labels).

Tenslotte kunnen gastlessen of een bedrijfsbezoek ter illustratie van specifieke aspecten in de praktijk worden toegevoegd.



Verplichte cursussen (gedrukt door boekhandel)
 

Cursus 1:

Subtitel: Sustainable, smart & safe packaging (M Buntinx, 2025)

 

Verplicht studiemateriaal
 

Hand-outs, reviews, papers, opdrachten, regelgeving, weblinks en andere relevantie informatie worden aan de cursus toegevoegd en via het elektronisch leerplatform ter beschikking gesteld.

 

Opmerkingen
 

Situering binnen het curriculum
Dit vak is onderdeel van de subleerlijn Materiaaltechnologie binnen de leerlijn (bio)chemische processen en maakt deel uit van de optie voeding en packaging, de optie kunststoffen en packaging en de optie farma en fijnchemie.
Het bouwt verder op Kunststoffen 1, en is een aanvulling op Verpakkingsmaterialen en fysische materiaalkarakterisatie.

Relatie met onderzoek
Via de link met het Instituut voor Materiaalonderzoek imo-imomec (MPR&S) kan de student kennismaken met onderzoek op smart packaging, bioplastics en migratie.

Relatie met het werkveld
Functionaliteit, kwaliteit, veiligheid en duurzaamheid van packaging zijn belangrijke aspecten voor alle industrietakken (voeding, farma, chemie, …) die hun producten optimaal willen beschermen en transporteren om hen veilig en in de beste conditie bij de consument te brengen. Dit aspect kan geïllustreerd worden door een bedrijfsbezoek en/of een gastspreker uit de industrie.



Organisatie- / Werkvormen
Organisatievormen  
Applicatiecollege  
Werkvormen  
Groepswerk  
Huiswerktaken  


Evaluatie

Semester 1 (4,00sp)

Evaluatievorm
Schriftelijke evaluatie tijdens onderwijsperiode10 %
Behoud van deelcijfer in academiejaarJa, geen tweede examenkans
Open-boek
Take-home opdracht
Schriftelijk examen90 %
Gesloten-boek
Open vragen
Mondelinge toelichting
Evaluatievoorwaarden (deelname en/of slagen)
VoorwaardenDeelname aan bedrijfsbezoeken, gastsprekerssessies en evaluatiemomenten is verplicht.
GevolgIndien ongewettigd afwezig bij bedrijfsbezoeken, gastsprekerssessies en/of evaluatiemomenten krijgt de student 0 voor dit onderdeel op het examen.

Tweede examenkans

Evaluatievorm tweede examenkans verschillend van eerste examenkans
Neen
Toelichting evaluatievorm 1) punten PE (10%) van de 1e zittijd blijven behouden; 2) punten PE
zijn niet overdraagbaar naar een volgend academiejaar.


Eindcompetenties
  EC = eindcompetenties      DC = deelcompetenties      BC = beoordelingscriteria  
Plaats in het onderwijsaanbodTolerantie3
master in de industriële wetenschappen: chemie optie farma en fijnchemie J
master in de industriële wetenschappen: chemie optie kunststoffen en packaging J
master in de industriële wetenschappen: chemie optie voeding en packaging J



1   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 12.2, lid 2.
2   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 15.1, lid 3.
3   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 16.9, lid 2.