De elektronische studiegids voor het academiejaar 2026 - 2027 is onder voorbehoud.





Fysische chemie: uitdieping (5237)

Coördinerend verantwoordelijke:Prof. dr. Marlies VAN BAEL 
Co-titularis:Prof. dr. An HARDY 
Lid van het onderwijsteam:De heer Gijs DEWITTE 
 Prof. dr. Pascal BUSKENS 


Studiepunten: 5,0
Studiebelastingsuren: 135
Periode: semester 1 (5sp)

Onderwijstaal: Nederlands

2de Examenkans1: Ja
Eindcijfer2: Numeriek
Tolerantie3: Zie plaats in het onderwijsaanbod

Volgtijdelijkheid
Verplichte volgtijdelijkheid op niveau van de opleidingsonderdelen
 
 
  Volgende opleidingsonderdelen dient u ook opgenomen te hebben in uw studieprogramma in een voorgaande onderwijsperiode.
    Beginselen van anorganische chemie en vastestofchemie 2 (5225) 6.0 stptn  
    Chemische thermodynamica (3988) 5.0 stptn  
 
Adviserende volgtijdelijkheid op niveau van de opleidingsonderdelen
 
 
  Volgende opleidingsonderdelen worden geadviseerd ook opgenomen te zijn in uw studieprogramma tot op heden.
    Chemische evenwichten en kinetica (3311) 5.0 stptn  
    Structuurchemie (0251) 5.0 stptn  
    Toegepaste wiskunde in de chemie 1 (3307) 5.0 stptn  
 


Begincompetenties

De student is vertrouwd met

  • chemische binding en chemische structuren (zoals aangeleerd in het vak 'structuurchemie' (1Ba Chemie) en 'beginselen van anorganische en vastestofchemie 2' (2Ba Chem)) met inbegrip van symmetrieanalyse en intermoleculaire interacties.
  • beginselen van moleculaire rotatie, vibratie en elektronische spectroscopie
  • de basis van chemische thermodynamica (zoals aangeleerd in het vak 'chemische thermodynamica' (1Ba Chemie), i.h.b. met de betekenis en het gebruik van druk, inwendige energie, warmtecapaciteit, enthalpie, entropie, Gibbs en Helmholtz (vrije) energie, evenwichtsconstante en hun onderlinge relaties alsook van de algemene gaswet.
  • de basis van chemische kinetica (zoals aangeleerd in het vak 'chemische evenwichten en kinetica' (1Ba Chemie), i.h.b. tweedeordereacties, snelheidsconstante, Arrheniusvergelijking, halfwaardetijd, activatie-energie, steady state
  • het oplossen van eenvoudige differentiaalvergelijkingen en integralen


Inhoud

De fysicochemie is een breed vakgebied waarvan onderdelen gedurende de opleiding over verschillende cursussen gespreid zijn (zoals structuurchemie, chemische thermodynamica, chemische evenwichtsreacties en kinetica, beginselen van anorganische en vastestofchemie, kwantummechanica, fysische transportverschijnselen, inleiding tot de procestechnologie, ...). Deze cursus stelt zich tot doel om een breder en dieper inzicht te bekomen in de fysicochemische principes die reeds in de vorige jaren werden aangebracht. Tevens zullen nieuwe concepten worden geïntroduceerd: De statistische thermodynamica dient de student in staat te stellen een verband te leggen tussen microscopische eigenschappen en bulk eigenschappen van materie. De basisconcepten worden aangebracht (vb. Boltzmanndistributie, partitiefunctie, ...) en uitgewerkt zodat ze kunnen geïnterpreteerd en toegepast worden ondermeer voor het berekenen van thermodynamische grootheden en belangrijke chemische eigenschappen. Er wordt dieper ingegaan op de moleculaire beweging, botsingstheorie, de diffusie-vergelijking, de theorie van het geactiveerd complex en moleculaire reactie dynamica. Elektrische eigenschappen van moleculen (zoals dipoolmoment, polarizeerbaarheid, relatieve permittiviteit) worden in verband gebracht met de verschillende vormen van moleculaire interacties. Deze worden geïnterpreteerd opdat inzicht kan bekomen worden in het gedrag van moleculen in gassen, vloeistoffen en vaste stoffen. Mechanische, elektrische, optische en magnetische eigenschappen van materialen worden verklaard vanuit de samenstelling en opbouw van een materiaal. Dit verband is cruciaal om de ontwikkeling van moderne hoogtechnologische materialen te kunnen begrijpen. Daarnaast wordt kennisgemaakt met verschillende methodes om hoogtechnologische materialen aan te maken. Er worden hierbij voorbeelden gegeven uit het actuele onderzoek van het instituut voor materiaalonderzoek (IUMAT).



Verplichte handboeken (boekhandel)
 

Handboek 1:

Atkins' Physical Chemistry, P. Atkins,  J. de Paula, J. Keeler, Meest recente editie (12e), Oxford university press

ISBN: 9780198847816 

 

Verplicht studiemateriaal
 

Cursus wordt via Blackboard ter beschikking gesteld

Kopies van de powerpointpresentaties die gebruikt worden bij de hoorcolleges, opgaven voor oefeningen, teksten bij materialencolleges en ander studiemateriaal wordt via Blackboard ter beschikking gesteld.

 

 

Aanbevolen literatuur
 

Boeken voor projectwerk/paper worden ter inzage aangeboden of kunnen uitgeleend worden via de universiteitsbibliotheek

 

Aanbevolen studiemateriaal
 

Diverse boeken in de bibliotheek of artikels die via Blackboard worden gedeeld.



Organisatie- / Werkvormen
Organisatievormen  
Hoorcollege  
Project  
Responsiecollege  
Werkzittingen  
Werkvormen  
Groepswerk  
Oefeningen  
Paper  


Evaluatie

Semester 1 (5,00sp)

Evaluatievorm
Schriftelijke evaluatie tijdens onderwijsperiode15 %
Behoud van deelcijfer in academiejaarJa, geen tweede examenkans
Paper
Schriftelijk examen85 %
Gesloten-boek
Open vragen
Mondelinge toelichting
Evaluatievoorwaarden (deelname en/of slagen)
VoorwaardenHet is verplicht deel genomen te hebben aan het projectwerk en de paper-opdracht te hebben ingediend.
Gevolg

Indien de student(e) ongewettigd afwezig was voor het project en/of de paper-opdracht niet heeft ingediend, krijgt hij/zij voor het opleidingsonderdeel als eindresultaat een N: examenonderdeel niet volledig afgelegd: ongewettigd afwezig voor onderde(e)len van de evaluatie.


Tweede examenkans

Evaluatievorm tweede examenkans verschillend van eerste examenkans
Ja
Toelichting evaluatievorm De punten van de evaluaties tijdens de onderwijsperiode worden
overgedragen naar het tweedekansexamen. Indien de student tijdens het
jaar de opdracht niet (volledig) heeft afgemaakt, kan hij/zij enkel het
tweedekans examen doen wanneer dit eerst in orde wordt gebracht. Er is
geen mondelinge toelichting bij tweede examenkans.


Eindcompetenties
  EC = eindcompetenties      DC = deelcompetenties      BC = beoordelingscriteria  
bachelor in de chemie
  •  EC 
  • EC 1: De bachelor in de chemie heeft kennis van en inzicht in de structuur van de materie, de onderlinge interacties tussen materiebouwstenen, de wisselwerking tussen materie en energie, en de daaruit voortvloeiende relaties tussen structuur en eigenschappen.

  •  EC 
  • EC 2: De bachelor in de chemie heeft daartoe een grondige kennis in de voornaamste disciplines van de chemie, is vertrouwd met hun denkwijze en hun wetenschappelijke methodologie, en kan die toepassen voor het oplossen van een chemisch probleem, met name in:

    - de analytische chemie

    - de anorganische chemie

    - de fysische en de theoretische chemie

    - de organische chemie

    - de beginselen van biochemie en macromoleculaire chemie

    - de levende wereld op moleculair, cellulair, genetisch en organismaal niveau, voor de bachelor chemie in de optie Biochemie

    - elementen van de fysische chemie in het domein van anorganische, organische en theoretische chemie, voor de bachelor chemie in de optie Materiaalchemie en deels ook in de optie Onderwijs

  •  EC 
  • EC 4: De bachelor in de chemie heeft kennis van en inzicht inwiskunde, hij of zij kan mathematische en statistische concepten en methoden correct inzetten voor het benaderen, oplossen en analyseren van chemische problemen en kan op basis hiervan een gefundeerde conclusie formuleren.

  •  EC 
  • EC 6: De bachelor in de chemie toont een gezonde kritische ingesteldheid en kan rigoureus en zorgvuldig redeneren, abstraheren en formuleren.

  •  EC 
  • EC 10: De bachelor in de chemie kan mondeling en schriftelijk rapporteren en presenteren in het Nederlands en Engels en een beargumenteerd standpunt innemen over topics uit zijn/haar vakgebied. Hij/zij kan communiceren over het vakgebied met vakgenoten en niet-vakgenoten.

  •  EC 
  • EC 11: De bachelor in de chemie is in staat op een efficiënte manier gegevens op te zoeken, te verzamelen, er de internationaal relevante informatie uit te selecteren en te verwerken.

 

Plaats in het onderwijsaanbodTolerantie3
3de bachelorjaar in de chemie optie materiaalchemie J
voorbereidingsprogramma master Materiomics - bachelor biologie of biomedische wetenschappen J
voorbereidingsprogramma master Materiomics - bachelor in de industriële wetenschappen J



1   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 12.2, lid 2.
2   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 15.1, lid 3.
3   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 16.9, lid 2.