De elektronische studiegids voor het academiejaar 2026 - 2027 is onder voorbehoud.





Van metabolisme tot systeembiologie (5359)

Coördinerend verantwoordelijke:Prof. dr. Kris KUNNEN 
Co-titularis:Prof. dr. Sorin POP 
Lid van het onderwijsteam:Mevrouw Hanne VAN DIJCK 
 Prof. dr. Kris KUNNEN 
 Mevrouw Linde COOLS 
 De heer Seb TOMBEUR 
Met medewerking van:Mevrouw Ann WIJGAERTS 
 Mevrouw Julie CLAES 


Studiepunten: 8,0
Studiebelastingsuren: 216
Periode: semester 2 (8sp)

Onderwijstaal: Nederlands
Examencontract: niet mogelijk

2de Examenkans1: Ja
Eindcijfer2: Numeriek
Tolerantie3: Zie plaats in het onderwijsaanbod

Volgtijdelijkheid
Adviserende volgtijdelijkheid op niveau van de opleidingsonderdelen
 
 
  Volgende opleidingsonderdelen worden geadviseerd ook opgenomen te zijn in uw studieprogramma tot op heden.
    Biologie van de cel (5445) 6.0 stptn  
    Genetica, evolutie en de Tree of Life (2921) 7.0 stptn  
 


Begincompetenties

De student heeft een goede kennis van de biomoleculen (koolhydraten, eiwitten, lipiden en nucleïnezuren) en de basis van metabolisme (OPO Biologie van de Cel). De student heeft een goede kennis van de eukaryote cel en de basisgenetica (OPO Genetica, Evolutie & Tree of Life).



Inhoud

Doelstellingen biologische kennis: 

  • De student maakt kennis met enzymen en heeft inzicht in hun katalytische functie en werkingsmechanisme.
  • De student kan de rol van enzymen in het cellulair metabolisme beschrijven.
  • De student kan de cellulaire metabolische kaart van het intermediair metabolisme beschrijven.
  • De student heeft inzicht in het anabolisme en katabolisme van koolhydraten, lipiden en proteïnen en kan deze relateren aan de cellulaire metabolische kaart.
  • De student is zich bewust van het belang van omkeerbare enzymatische reacties en regulatie hiervan door hormonale, allosterische regulatie en feedback mechanismen. 
  • De student kent het belang van de pentose-fosfaatweg voor het produceren van reducerend vermogen en ribosesuikers als bouwstenen voor nucleotiden.
  • De student is zich bewust van regulatie van enzymatische activiteit op verschillende biologische organisatieniveaus (epigenetisch, transcriptioneel en post-transcriptioneel). 

Doelstellingen wiskunde: 

  • De student kan een eenvoudig biologisch probleem vertalen naar een differentiaalvergelijking.
  • De student kent en begrijpt de basisconcepten van differentiaalvergelijkingen, exponentiele groeifunctie, halfwaardetijd, logistische vergelijking, stabiliteit, en kan deze toepassen.
  • De student kan eenvoudige differentiaalvergelijkingen analytisch en numeriek oplossen.
  • De student begrijpt enzym reactie-vergelijking, en kan deze oplossen.

Doelstellingen: integratie tussen biologie en wiskunde: 

  • De student kent de taalconversie van biologie naar wiskunde en omgekeerd en kan deze toepassen.
  • De student kan de evolutie van metabolische processen toelichten m.i.v. chemische parameters die in wiskundige modellen worden gebruikt.
  • De student kan stapsgewijs kennis verzamelen over een bepaald enzym, en aan de hand daarvan een protocol opstellen, optimaliseren en implementeren voor het bepalen van een enzymatische activiteit.
  • De student kan enzymkinetiek wiskundig modelleren en kan hieruit vmax en michaelis-menten constante berekenen. Hij /zij kan hieruit de voorwaarden halen om enzymactiviteiten te meten en is zich bewust van biologische en technische variaties op de enzymactiviteit.
  • De student kan experimentele data verzamelen, meer bepaald enzymactiviteiten in organismen blootgesteld aan verschillende omgevingsfactoren. Hij/zij kan deze data wiskundig en statistisch verwerken, en op een grafische manier voorstellen en rapporteren


Verplichte handboeken (boekhandel)
 

Handboek 1:

Lippincott's Illustrated Reviews: Biochemistry DR Ferrier 9e editie

ISBN: 9781975155117

 

Verplichte cursussen (gedrukt door boekhandel)
 

Cursus 1:

Subtitel: Studieleidraad, Cursustekst (deel Biologie)

 

Verplicht studiemateriaal
 

Practicumhandleiding + Wiskunde oefeningen --> worden voorzien via Blackboard



Organisatie- / Werkvormen
Organisatievormen  
Hoorcollege  
Practicum  
Responsiecollege  
Werkzittingen  
Zelfstudieopdracht (ZSO)  


Evaluatie

Semester 2 (8,00sp)

Evaluatievorm
Schriftelijke evaluatie tijdens onderwijsperiode30 %
Behoud van deelcijfer in academiejaarJa, met voorwaarde
Voorwaarde behoud van deelcijfer in academiejaarPunten van het projectverslag blijven behouden indien een tolereerbaar cijfer werd behaald op dit onderdeel.
Gesloten-boek
Open vragen
Praktijkevaluatie tijdens onderwijsperiode20 %
Behoud van deelcijfer in academiejaarJa, met voorwaarde
Voorwaarde behoud van deelcijfer in academiejaarPunten van het projectverslag blijven behouden indien een tolereerbaar cijfer werd behaald op dit onderdeel.
Mondeling examen50 %
Evaluatievoorwaarden (deelname en/of slagen)
Voorwaarden

Het bijwonen van de praktische oefeningen is verplicht.

De evaluatie bestaat uit een onderdeel biologie en wiskunde, elk opgebouwd uit een permanente evaluatie en een examen. Voor beide onderdelen van de evaluatie (biologie en wiskunde) dient minstens een 8/20 (combinatie examen en permanente evaluatie) behaald te worden om te kunnen slagen voor het opleidingsonderdeel. Tolereerbare deelcijfers van de verschillende evaluatietypen/delen kunnen meegenomen worden over verschillende examenpogingen heen.

Gevolg

De student(e) die ongewettigd afwezig is op 1 of meer praktische oefeningen, krijgt voor het opleidingsonderdeel als eindresultaat een N: examenonderdeel niet volledig afgelegd: ongewettigd afwezig voor onderde(e)len van de evaluatie. Een student moet op elk onderdeel (biologie en wiskunde) een tolereerbaar eindresultaat (>8/20) behalen om te kunnen slagen voor het opleidingsonderdeel. Een student die op een (of meerdere) onderdelen een niet-tolereerbaar cijfer behaalt, krijgt een F (fail) toegekend als eindcijfer. 

Extra info

Het biologieonderdeel en het wiskundeonderdeel tellen voor 5 en 3 studiepunten van de 8, respectievelijk.
Deel 1: evaluatie tijdens onderwijsperiode: permanente evaluatie voor beide onderdelen (20% per onderdeel): practicumverslagen biologie en projectverslag wiskunde
Deel 2: evaluatie tijdens de onderwijsperiode: schriftelijk examen wiskundeonderdeel (80% eindcijfer wiskunde, totaal 30%)
Deel 3: evaluatie tijdens de examenperiode: schriftelijk en mondeling examen biologieonderdeel (80% eindcijfer biologie, totaal 50%)


Tweede examenkans

Evaluatievorm tweede examenkans verschillend van eerste examenkans
Ja
Toelichting evaluatievorm Herkansing voor alle delen valt binnen de 2de kansperiode, niet in de
onderwijsperiode. Een herexamen voor verschillende onderdelen zal op
dezelfde dag afgelegd moeten worden.


Eindcompetenties
  EC = eindcompetenties      DC = deelcompetenties      BC = beoordelingscriteria  
bachelor in de biologie
  •  EC 
  • EC 1: De bachelor Biologie heeft een grondige kennis en inzicht verworven in de levende wereld op moleculair, cellulair , functioneel, organismaal, populatie en ecosysteemniveau.

  •  EC 
  • EC 2: De bachelor Biologieheeft inzicht in de processen die de grondslag vormen van de evolutie van het leven. Hij/zijkan nieuwe kennis verzameld op de verschillende biologische niveausintegreren in de evolutietheorie.

  •  EC 
  • EC 3: De bachelor Biologiehoudt rekening metde noodzaak van de inter- en multidisciplinaire benadering om de levende wereld in al zijn aspecten te onderzoeken. Hij/zij heeft daartoe een grondige kennis en inzicht in andere relevantewetenschappelijke disciplines (chemie, fysica, geologie),

  •  EC 
  • EC 4: De bachelor Biologie kan mathematische en/of statistische begrippen en modellen correct inzetten voor het benaderen, oplossen en analyseren van eenvoudige biologische problemen en gegevensverzamelingen om tot een gefundeerde conclusie te komen.

  •  EC 
  • EC 5: De bachelor Biologie kan met inzicht metingen verrichten en observeren waarbij hij/zij de hoogst mogelijke precisie nastreeft en integer handelt in zijn/haar observaties en metingen.

  •  EC 
  • EC 6: De bachelor Biologie kan onder begeleiding een beperkt onderzoek concipiëren: hij/zij is in staat een biologisch(e) probleem en hypothese te formuleren en een onderzoeksplan op te stellen en uit te voeren. Hiertoe kan hij/zij wetenschappelijke bronnen, inclusief anderstalige, raadplegen en gebruiken.

  •  EC 

  • EC 7: De bachelor Biologie kan onder begeleiding onderzoeksmethodes en interpretaties kritisch evalueren en de intrinsieke onzekerheden en beperkingen plaatsen.

  •  EC 
  • EC 8: De bachelor Biologie kan mondeling en schriftelijk rapporteren en presenteren in het Nederlands en het Engels. Hij/zij kan communiceren over het vakgebied met vakgenoten en niet-vakgenoten.

  •  EC 
  • EC 9: De bachelor Biologie is in staat de eigen leerprocessen te plannen, te bewaken, te sturen, te evalueren en zo nodig bij te sturen (zelf management).

 

Plaats in het onderwijsaanbodTolerantie3
1ste bachelorjaar in de biologie J



1   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 12.2, lid 2.
2   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 15.1, lid 3.
3   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 16.9, lid 2.