De elektronische studiegids voor het academiejaar 2026 - 2027 is onder voorbehoud.





Materiaalkunde en productietechnologie 2 (5546)

Coördinerend verantwoordelijke:Prof. dr. ir. Albert VAN BAEL 
Lid van het onderwijsteam:ing. Geert LEEN 
 ir. Gert VANHEES 
 ing. Koen LIBENS 


Studiepunten: 5,0
Studiebelastingsuren: 135
Periode: semester 1 (5sp)

Onderwijstaal: Nederlands
Examencontract: niet mogelijk

2de Examenkans1: Ja
Eindcijfer2: Numeriek
Tolerantie3: Zie plaats in het onderwijsaanbod

Volgtijdelijkheid
Geen volgtijdelijkheid


Begincompetenties

De student kent de voornaamste eigenschappen van alle materiaalklassen en kan die verklaren vanuit hun inwendige structuur. De student kent de basisprincipes van evenwichtsdiagrammen en kan met behulp hiervan evenwichtsstructuren verklaren in binaire legeringen. De student kan op veilige en nauwkeurige wijze materiaaltesten uitvoeren, metingen verwerken tot meetresultaten, deze verifiëren aan de hand van externe bronnen, en hierover gestructureerd rapporteren.

De student heeft een basiskennis van de voornaamste verspanende technieken zoals boren, draaien, frezen en slijpen voor het bewerken van metalen. De student kan ook technische tekeningen lezen.



Inhoud

Materiaalkunde 2:

De materiaalkunde zal voor de ingenieur de brug zijn tussen de fundamentele wetenschappen als fysica, mechanica en chemie en de technische wereld waarin hij of zij de materiële wereld aanpast aan de noden van mens en maatschappij. Hierbij is heel wat inzicht in materiaalgedrag nodig, wat geleidelijk wordt opgebouwd doorheen de opleiding.In Materiaalkunde 1 bestudeerden we de materiaalstructuur en het meten van mechanische materiaaleigenschappen om te kunnen komen tot een verantwoorde materiaalkeuze.InMateriaalkunde 2zullen we de materiaalkeuze breder onderbouwen door inzicht bij te brengen in het thermisch behandelen van metalen, het legeren van metalen, niet-destructieve testtechnieken en andere technische materialen.

Inhoud:

1. Materiaalkeuze
2. Industriële bereiding van staal
3. Evenwichtsdiagrammen enmicrostructuren van metalen
4. Warmtebehandelingen van metalen
5. Niet-destructief materiaalonderzoek
6. Keramische materialen, kunststoffen en polymeercomposieten

Labo:

1. Niet-destructieve testen voor foutdetectie
2. Evenwichtsstructuren in staal en hardingsbehandelingen
3. Microhardheidsmetingen en metallografie
4. Materiaalanalyse en mobiele testapparatuur

Productietechnologie 2:

- Verspaningstechnieken
- Aandrijvingen en positioneren van werkstuk en gereedschap.
- Beschrijving van machines voor verspanende bewerkingen
- verspanende gereedschappen en materialen
- opstellen van een werkplan

Tijdens de eerste labozitting wordt de student vertrouwd gemaakt met de machines in de werkplaats.De begeleidende docent legt de werking uit van de machines. Tevens wordt voldoende aandacht besteed aan veiligheid. Dit door het werkplaatsreglementte overlopen en tijdens de oefeningen voortdurend te wijzen op mogelijk gevaarlijke handelingen. Daarna leert de student individueel werken met werktuigmachines zoals draaibank, freesmachine, boormachine, slijpbank. Ook enkele verbindingstechnieken komen aan bod: elektrisch enMIG/MAG lassen.



Verplichte cursussen (gedrukt door boekhandel)
 

Cursus 1:

Subtitel: Productietechnologie 2, enkel voor studenten EM
Extra info:

Cursus 2:

Subtitel: Labotekst productietechnologie 2, enkel voor studenten EM
Extra info:

 

Verplicht studiemateriaal
 

Eigen nota's en presentaties gebruikt in de hoorcolleges.

Electronisch leerplatform met aanvullende informatie.

EduPack software.

 

Aanbevolen literatuur
  Materiaalkunde,K.G. Budinski en M.K. Budinski,Negende,Pearson Benelux B.V.,9789043026130
 

Verplichte software
 
  • Naam: Ansys Granta EduPack
    • Licentietype: Door KU Leuven voorzien.
    • Informatie en download: zie instructies op Toledo.
    • Te installeren op eigen laptop en beschikbaar in KU Leuven Computerlokalen.
 

Opmerkingen
 

Situering binnen het leerdomein/curriculum:

Dit opleidingsonderdeel is de tweede stap in de materiaalkundige vorming van de bachelor elektomechanica en nucleaire technologie. In het eerste bachelorjaar werden alle materiaalklassen behandeld op het vlak van mechanische eigenschappen, inwendige structuur en situering in het systeem van Ashby. In het tweede bachelorjaar wordt ingegaan op de warmtebehandelingen waarmee structuur en eigenschappen kunnen gestuurd worden, en worden niet-destructieve testen behandeld.

Voor de studenten elektromechanica worden de theoretische principes van de verspaningstechnologie gezien en in de praktijk gebracht in de labozittingen.

Relatie met het werkveld:

Alhoewel deze cursus vooral theoretische inzichten wil meegeven, komen vele voorbeelden uit de industriële praktijk en wordt gewerkt met industriële legeringen en gegevens.

Veel ingenieurs elektromechanica komen ook terecht in een productieomgeving.

Relatie met onderzoek:

In het labo materiaalkunde komen onderzoeksgerelateerde opdrachten aan bod: de studenten voeren proeven uit, verwerken resultaten en rapporteren hierover. De studenten die kiezen voor een vrije opdracht binnen het luik materiaalkunde verzamelen, analyseren en bespreken teksten uit vaktijdschriften en wetenschappelijke literatuur.



Organisatie- / Werkvormen
Organisatievormen  
Hoorcollege  
Practicum  
Werkvormen  
Groepswerk  
Paper  
Verslag  


Evaluatie

Semester 1 (5,00sp)

Evaluatievorm
Schriftelijke evaluatie tijdens onderwijsperiode20 %
Behoud van deelcijfer in academiejaarJa, met voorwaarde
Voorwaarde behoud van deelcijfer in academiejaarDe gesloten-boek evaluatie (5%) over productietechnologie kan in tweede zit hernomen worden.
Gesloten-boek
Verslag
Praktijkevaluatie tijdens onderwijsperiode35 %
Behoud van deelcijfer in academiejaarJa, met voorwaarde
Voorwaarde behoud van deelcijfer in academiejaarDit deelcijfer over productietechnologie wordt behouden in tweede zit.
Schriftelijk examen45 %
Gesloten-boek
Mondelinge toelichting
Evaluatievoorwaarden (deelname en/of slagen)
Voorwaarden

Verplichte aanwezigheid tijdens de labozittingen. Om te slagen voor het volledige opleidingsonderdeel dient de student een minimum van 8/20 te behalen voor elk van de deelevaluaties (schriftelijk examen 45%, toets productietechnologie 5%, laboverslagen materiaalkunde 15%, praktijkevaluatie productietechnologie 35%).

Gevolg

Indien een student minder dan 8/20 haalt op het deel productietechnologie of het deel materiaaltechnologie, dan is het totaalcijfer voor het ganse opleidingsonderdeel maximaal 7/20. Bij het behalen van minimaal 12/20 op één van deze delen wordt de score van dat gedeelte overgedragen naar tweede zit en naar volgend academiejaar. 

Extra info

Voor specifieke richtlijnen en mogelijke gevolgen met betrekking tot het gebruik van AI, raadpleeg Toledo.

Voor de permanente evaluatie van de practica is het kunnen afronden van de opdracht(en) in het voorziene tijdsbestek onderdeel van de evaluatie. Studenten in bijzondere omstandigheden die als faciliteit een relatieve meertijd kregen toegekend kunnen hierop daarom geen beroep doen voor de bovenstaande deelevaluaties.


Tweede examenkans

Evaluatievorm tweede examenkans verschillend van eerste examenkans
Neen
Toelichting evaluatievorm Herkansing is enkel mogelijk voor het schriftelijk examen materiaalkunde
(45%) en de schriftelijke toets productietechnologie (5%). De student
verwittigt de betrokken docenten vooraf welke deelevaluaties hij/zij
herneemt. Overdracht van de cijfers permanente evaluatie (labo
materiaalkunde 15%, praktijklabo productietechnologie 35%) naar het
volgend academiejaar gebeurt automatisch indien de student minimum 12/20
behaalde.


Eindcompetenties
  EC = eindcompetenties      DC = deelcompetenties      BC = beoordelingscriteria  
Plaats in het onderwijsaanbodTolerantie3
3de bachelor in de industriële wetenschappen - elektromechanica- optie automatisering J
3de bachelor in de industriële wetenschappen - elektromechanica- optie ontwerp & productie J



1   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 12.2, lid 2.
2   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 15.1, lid 3.
3   Onderwijs-, examen- en rechtspositieregeling art. 16.9, lid 2.